Naukowcy z UCLA Health sprawdzili, czy dane z dziennika szkolnego pomogą wcześnie wychwycić nastolatków zagrożonych sięganiem po alkohol czy narkotyki. Okazało się, że wyniki z bieżącej pracy na lekcjach, w tym zaangażowanie ucznia, lepiej przewidują ryzyko niż sama średnia ocen.
Co zbadano
Od dawna wiadomo, że średnia ocen (GPA) wiąże się z ryzykiem zachowań szkodliwych dla zdrowia u młodzieży, także z używaniem substancji psychoaktywnych. Autorzy nowego badania, opublikowanego w „Journal of School Health”, zestawili tę miarę z danymi z dzienników ocen. Obejmują one wyniki kartkówek i sprawdzianów, odrabianie prac domowych oraz aktywność i zaangażowanie na zajęciach.
Analizą objęto 289 uczniów z rejonu Los Angeles, których śledzono od szóstej do ósmej klasy, czyli mniej więcej w wieku wczesnego gimnazjum. Uczniowie sami zgłaszali, czy sięgali po używki. Większość pochodziła ze społeczności o niskich dochodach, gdzie rodziny często mają utrudniony dostęp do regularnej opieki zdrowotnej. Do ósmej klasy po alkohol, konopie lub inne substancje sięgnęło prawie 15% badanych.
Dlaczego dziennik mówi więcej niż średnia
Dane z dziennika są zbierane częściej i obejmują szerszy zakres nauki oraz zachowania ucznia niż pojedyncza średnia. Jak wyjaśnia dr Benjamin Meza, jeden z głównych autorów badania, to właśnie wyniki dotyczące zaangażowania i uczestnictwa w zajęciach okazały się trafniejszym sygnałem ostrzegawczym. Jego zdaniem używanie substancji często odzwierciedla osobiste i środowiskowe wpływy, które łatwiej dostrzec w zachowaniu w klasie niż w samej średniej.
Badacze zwracają uwagę na lukę w systemie opieki. W Stanach Zjednoczonych według szacunków około jedna trzecia nastolatków nie ma corocznych wizyt kontrolnych, więc przesiewowe badania w kierunku używek ich omijają. Dane szkolne mogłyby wskazywać potrzebę wsparcia bez dodatkowego obciążania rodzin i nauczycieli. Dr Rebecca Dudovitz z UCLA Mattel Children’s Hospital podkreśla, że wczesne używanie substancji wiąże się z innymi problemami zdrowotnymi w dalszym życiu.
Ograniczenia i znaczenie dla Polski
Autorzy zastrzegają, że to nowy rodzaj danych, a badana grupa była niewielka. Wyniki wymagają potwierdzenia na większej skali, w różnych miastach, typach szkół i środowiskach. Dopiero wtedy będzie można budować przejrzyste systemy wspierające zdrowie uczniów.
Badanie dotyczy amerykańskich szkół i nie przekłada się wprost na polskie realia. W Polsce uczniowie mają dostęp do pielęgniarki lub higienistki szkolnej oraz do poradni psychologiczno-pedagogicznych, a dzienniki elektroniczne są powszechne. Pokazuje to, że sama zmiana zachowania w szkole, na przykład spadek aktywności czy zaniedbywanie prac domowych, może być sygnałem, by porozmawiać z dzieckiem. Nie oznacza to jednak, że gorsze oceny świadczą o używaniu substancji. Wykorzystanie danych o uczniach do takich celów wymagałoby też dyskusji o ochronie prywatności, w tym w świetle unijnych przepisów o danych osobowych.
- Dziennik ocen uwzględnia testy, prace domowe i zaangażowanie na lekcjach.
- Zaangażowanie w zajęcia okazało się trafniejszym sygnałem niż średnia.
- Próba była mała (289 uczniów), więc wnioski trzeba potwierdzić.
Źródło: Medical Xpress – „Study finds gradebook data can help predict risk of drug use in adolescents”
