Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda opracowali dwuwarstwową metapowierzchnię z wbudowaną powłoką antyrefleksyjną. Dzięki temu płaskie soczewki tracą mniej światła na odbicia, a to może przybliżyć je do zastosowania w codziennych urządzeniach. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Nanotechnology”.

Czym jest metapowierzchnia

Metapowierzchnie to ultracienkie elementy optyczne pokryte nanometrycznymi strukturami, które pozwalają dokładnie kontrolować światło. Ich najważniejszym zastosowaniem jest metasoczewka, czyli płaska i lekka soczewka. Już teraz zastępuje ona plastikowe soczewki w systemach pomiaru głębi w smartfonach.

Na pierwszy rzut oka taka powierzchnia wydaje się jednolita, ale tworzą ją maleńkie słupki o zmiennych wymiarach. Każdy z nich ma inny efektywny współczynnik załamania, czyli inaczej spowalnia przechodzące światło. Dlatego zwykła, jednolita cienka warstwa antyrefleksyjna, znana z klasycznej optyki, nie sprawdza się najlepiej. Poprawiłaby sytuację ogólnie, ale nie byłaby dopasowana do każdego fragmentu struktury. Wyjaśnił to doktorant Davide Cassara, który kierował eksperymentami.

Druga warstwa dopasowana do pierwszej

Zespół Federica Capassa jako pierwszy pokazał, jak wytwarzać dwuwarstwowe metapowierzchnie z dwutlenku tytanu. Składają się one z dwóch ułożonych jedna na drugiej warstw swobodnie stojących nanostruktur. Teraz badacze wykorzystali drugą warstwę do ograniczenia odbić. Jest ona zaprojektowana razem z pierwszą, więc działa punkt po punkcie na całej powierzchni.

„W projekcie dwuwarstwowym górny słupek jest dopasowany do geometrii tego, co znajduje się pod nim, co pozwala lokalnie kontrolować odbicia” – powiedział Davide Cassara.

Druga warstwa daje też więcej swobody projektowej. Różnie ukształtowane i zorientowane elementy mogłyby wpływać na polaryzację światła albo kierunek odbitej wiązki. Kolejne warstwy mogłyby poprawiać sprawność i umożliwić bardziej złożone funkcje, na przykład soczewki achromatyczne, które korygują zniekształcenia barw i dają ostry obraz.

Możliwe zastosowania

Według autorów wielowarstwowe metasoczewki mogłyby się przydać w:

  • systemach rozszerzonej i wirtualnej rzeczywistości,
  • rozpoznawaniu twarzy,
  • spektroskopii,
  • obrazowaniu biologicznym,
  • pułapkach optycznych dla zimnych atomów w komputerach kwantowych.

Cassara zaznaczył, że opisana metoda to ogólne ramy projektowe. Można je zastosować także do innych materiałów, na przykład krzemu, o ile upowszechnią się odpowiednie procesy wytwarzania dwuwarstwowych struktur. Badania powstały we współpracy z firmą Corning.

Co to oznacza w praktyce

Dla zwykłego użytkownika to na razie wiadomość o kierunku rozwoju, a nie o produkcie, który wkrótce trafi do sklepów. Mniej odbić oznacza jednak więcej światła docierającego tam, gdzie powinno, a to przekłada się na sprawność optyki. W dłuższej perspektywie może to pomóc w miniaturyzacji aparatów, czujników i okularów AR/VR. W artykule nie podano terminów komercjalizacji, więc trudno ocenić, kiedy takie rozwiązania pojawią się w urządzeniach.

Temat ma też znaczenie dla Europy. Fotonika i optyka to obszary, w których działają europejskie ośrodki badawcze i firmy, w tym polskie zespoły zajmujące się nanofotoniką. Nie wynika to bezpośrednio z omawianej publikacji, ale pokazuje, że podobne technologie mogą w przyszłości trafić również do urządzeń sprzedawanych w Polsce i UE.

Źródło: Phys.org – „A two-layer flat lens uses nanoscale pillars to guard against unwanted reflections”

Author

viptravel.com.pl https://za10froszy.pl/telewizja-przez-internet-ranking-platform-premium/ https://hanza.edu.pl/luxmed-pakiet-medyczny-rodzinny-wygodne-rozwiazanie-dla-calej-rodziny/